ABULUKA  BASENJIS

Cataract is iedere vorm van vertroebeling of verlies van doorzichtigheid van de ooglens. De vertroebeling kan zich isoleren tot een klein gebied van de lens, maar kan ook betrekking hebben op de gehele structuur. Als cataract beide ogen heeft aangetast, zal dit resulteren in blindheid, terwijl kleine niet-progressieve cataract het zicht niet zal beinvloeden.
Primaire cataract komt voor bij bepaalde rassen, bij andere rassen kan de cataract secundair ontwikkelen als gevolg van een andere aandoening, zoals bijvoorbeeld Progressive Retinal Atrophy (PRA) of Glaucoom.

De meeste cataract-vormen zijn erfelijk. Niet-erfelijk cataract komt ook voor, als gevolg van andere aandoeningen, trauma's of storingen in de stofwisseling.

Hoe wordt cataract doorgegeven?
De genen zijn voor de meeste aangedane rassen nog niet gedefinieerd. In andere is de mate van erfelijkheid autosomaal recessief, autosomaal dominant, of met onvolledige dominantie.

Cataract is gedefinieerd voor veel rassen. In het algemeen is de leeftijd waarop het optreed, dat oogheelkundige afwijkingen worden gezien, de mate van ontwikkeling en de mate van symmetrie specifiek voor ieder ras.
We spreken van "aangeboren cataract" als de afwijking aanwezig is als de ogen openen, of voor de leeftijd van 8 weken;
jeugdige of ontwikkelings-cataract komen voor in jonge dieren tot ongeveer 4 jaar,
later ontstane cataract komt voor bij volwassen dieren.

Volgens verschillende (universitaire) bronnen komt Cataract voor bij zeer veel rassen, waarbij diverse rassen, waaronder de Basenji, worden genoemd als rassen waarbij het een 'aangeboren afwijking' betreft.

Gelukkig wordt in België deze aandoening bijna niet aangetroffen onder de Basenji-populatie.
Vanzelfsprekend is het van groot belang om deze situatie niet te laten verslechteren. Daarom raden wij iedere Basenji-bezitter aan om, indien bij uw hond deze aandoening wordt vastgesteld, de fokker van uw hond hiervan op de hoogte te stellen. Deze kan dan zijn/haar maatregelen nemen ten aanzien van verdere verspreiding van deze aandoening binnen zijn fokprogramma en daarmee in het belang van het ras handelen.

 

PRA (Progressive Retinal Atrophy)

De cellen van het netvlies ontvangen licht-stimulaties van de buitenwereld en zenden deze informatie naar de hersenen waar het wordt geinterpreteerd en een beeld vormt. Bij PRA verslechteren de nestvlies-cellen en met als gevolg blindheid.
De naam Progressive Retinal Atrophy bevat verschillende types van erfelijke verslechtering (afbraak) van het netvlies. Onderverdelingen van PRA zijn gebaseerd op de leeftijd waarop de aandoening zichtbaar wordt en het type netvlies-cel dat aangedaan is. Beide ogen zijn evenredig aangedaan en eventueel wordt de hond geheel blind.

Er komt een vorm van PRA voor bij Basenji's, die op latere leeftijd optreedt. De leeftijd waarop deze aandoening zich openbaart is meestal tussen 4-10 jaar, maar er zijn gevallen gemeld tussen 3-13 jaar.

Als eigenaar bemerkt u eerst nachtblindheid en verslechtert deze situatie zich (vaak binnen een jaar) totdat totale blindheid is opgetreden. Het zicht langs de randen wordt eerst verloren (tunnelzicht).

Hoe wordt PRA vastgesteld?
Er is geen duidelijk herkenbare verandering in het oog. U kunt waarnemen dat uw hond problemen heeft om rond te lopen als het licht uit is, of in het donker buiten. Als u uw hond verdenkt van slechter zicht, zal uw dierenarts met een opthalmoscoop kijken naar afwijkingen.
Het is op dit moment niet bekent of PRA bij Basenji één ziekte omvat of dat het er meer zijn.
Basenji's kunnen ook een ongewone maar goedaardige vorm van verkleuring van het netvlies hebben, dat makkelijk kan worden aangezien voor PRA of verslechtering van het netvlies. Zowel vals-positieve als vals-negatieve uitslagen komen voor bij PRA bij Basenji's. Dus een second opinion kan van belang zijn.

Hoe wordt PRA behandeld?
Er is geen behandeling voor PRA. De mate van zichtverlies verschilt per hond, maar de meeste aangedane honden zullen uiteindelijk compleet blind worden. Met hun goede reuk en gehoor kunnen honden dit verlies goed compenseren, speciaal in de eigen/bekende omgeving. Soms zelfs zo goed, dat eigenaren (in het begin) onwetend kunnen zijn over het verlies van het gezichtsvermogen van hun hond. Indien uw hond slecht ziet of zelfs blind is (geworden) kunt u uw hond helpen door vaste looproutes te kiezen, dezelfde omgeving te behouden, noodzakelijke wijzigingen geleidelijk door te voeren en geduldig te zijn.

Fokadvies
Fokken met een hond met PRA wordt afgeraden; dit geldt ook voor de ouderdieren (vermoedelijk dragers). Nestgenoten zouden grondig moeten worden onderzocht als wordt overwogen om hen in te zetten voor de fokkerij.

Aanbevolden wordt, om alle honden waarmee wordt gefokt, jaarlijks te laten onderzoeken.
GGW-onderzoeken kunnen alleen de conditie van het oog op dat moment meten. Omdat PRA later ontstaat, kan een GGW-onderzoek niet voorspellen of een hond in de toekomst PRA zal ontwikkelen.

De mate van erfelijkheid is op dit moment nog niet vastgesteld, maar de meeste vormen van PRA zijn enkelvoudig recessief.
Voor sommige aandoeningen zijn DNA-testen beschikbaar, waarmee onderscheid kan worden gemaakt tussen dragers en niet-dragers en degene die aangedaan zijn, maar waarbij nog geen symtomen zichtbaar zijn. Voor de Basenji is deze test helaas nog niet beschikbaar.

Onderzoek naar de mate van erfelijkheid en het identificeren van het gen vindt op dit moment plaats in het Baker Institute van de University School of Veterinary Medicine in Ithaca (USA).

Gelukkig wordt in België deze aandoening bijna niet aangetroffen onder de Basenji-populatie. Vanzelfsprekend is het van groot belang om deze situatie niet te laten verslechteren. Daarom raden wij iedere Basenji-bezitter aan om, indien bij uw hond deze aandoening wordt vastgesteld, de fokker van uw hond hiervan op de hoogte te stellen. Deze kan dan zijn/haar maatregelen nemen ten aanzien van verdere verspreiding van deze aandoening binnen zijn fokprogramma en daarmee in het belang van het ras handelen.

 

PPM (Persistent Pupillary Membrane)

PPM is een aandoening, waarbij het oog-membraan uit het foetale stadium niet geheel is verdwenen. Het is zeer veel voorkomend bij de Basenji. Deze aandoening verslechterd niet; in feite is het vaak zo dat bij honden die als pup een milde vorm van PPM hadden, de PPM verminderd/verdwijnt, naarmate zij ouder worden.

Het is goed als fokkers hun puppen tussen 7-9 weken laten onderzoeken door een door de GGW aangewezen oogspecialist, om vast te stellen of PPM aanwezig/afwezig is.

De meeste PPM wordt niet verbonden aan problemen met het zichtvermogen, echter een zeer zware vorm van PPM kan problemen met het zicht veroorzaken. Gelukkig komt deze zware vorm van PPM zeer zelden voor, mede doordat fokkers van PPM 'wegfokken'.

Er zijn verschillende verschijningsvormen van PPM. Zo kunnen 'draadjes' lopen van iris naar iris, van iris naar lens, van iris naar netvlies. Ook is het mogelijk dat het 'draadje' maar aan één kant vastzit. Deze verdwijnen over het algemeen naarmate de pup opgroeit. Het is daarom van belang om honden, die als pup niet geheel vrij zijn verklaard, voordat ze voor de fok worden ingezet na een jaar nogmaals te laten controleren.

In Amerika kan een Basenji met PPM van iris naar iris CERF*-gecertificeerd worden. Alle andere uitdrukkingsvormen van PPM (iris naar lens, iris naar netvlies, iris-vlek) worden niet gecertificeerd.
*) CERF=

Veel Basenji-fokkers zullen een hond met een milde vorm van PPM niet om die reden alleen uitsluiten van de fokkerij. PPM kan minder worden, maar niet slechter. Een specialistisch oogonderzoek zal de huidige stand van PPM bij de hond aan het licht brengen, maar kan niet aangeven of eventuele nakomelingen van deze hond PPM zullen hebben.

Vraag uw fokker naar het resultaat van het oogonderzoek van de ouderdieren en het resultaat van het oogonderzoek van uw pup.

Het is van groot belang om 'zicht' te houden op aandoeningen die binnen het ras voorkomen. Daarom laten wij zowel de ouderdieren als de puppen (voordat ze worden afgegeven aan de nieuwe eigenaren) op deze aandoening controleren.